CHỦ ĐỘNG TIẾP CẬN TRỢ GIÚP PHÁP LÝ – BẢO VỆ QUYỀN VÀ LỢI ÍCH HỢP PHÁP CỦA NGƯỜI DÂN

Trong đời sống hằng ngày, người dân có thể gặp những vấn đề pháp lý liên quan đến đất đai, hôn nhân và gia đình, lao động, dân sự hoặc các vụ việc hình sự. Khi chưa hiểu rõ quy định pháp luật, việc tự giải quyết có thể gặp khó khăn, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp. Đối với người thuộc diện được trợ giúp pháp lý, việc chủ động tìm đến cơ quan chuyên môn để được hỗ trợ miễn phí là giải pháp thiết thực nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình.

Luật Trợ giúp pháp lý số 11/2017/QH14 quy định Nhà nước cung cấp dịch vụ pháp lý miễn phí cho người thuộc diện được trợ giúp trong các vụ việc theo quy định. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để những người đáp ứng điều kiện được tiếp cận sự hỗ trợ chuyên môn, hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình, đồng thời có phương án xử lý vụ việc phù hợp với pháp luật.

Trợ giúp pháp lý được thực hiện dưới ba hình thức chủ yếu. Thứ nhất, tham gia tố tụng, nhằm hỗ trợ bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người được trợ giúp trong quá trình giải quyết vụ án. Thứ hai, tư vấn pháp luật, giúp người dân hiểu quy định pháp luật và cách thức thực hiện quyền, nghĩa vụ của mình. Thứ ba, đại diện ngoài tố tụng trong những trường hợp đáp ứng điều kiện theo quy định.

Để được hỗ trợ, trước hết người dân cần xác định mình có thuộc diện được trợ giúp pháp lý hay không. Tiếp đó, người có nhu cầu liên hệ tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý, trình bày nội dung vụ việc và cung cấp các giấy tờ liên quan. Tùy từng trường hợp, cơ quan tiếp nhận sẽ hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ, xác minh điều kiện và thực hiện thủ tục theo quy định.

Người dân cần lưu ý cung cấp thông tin trung thực, đầy đủ; giữ lại các giấy tờ, tài liệu liên quan đến vụ việc; phối hợp với người thực hiện trợ giúp pháp lý trong quá trình giải quyết. Đồng thời, cần cảnh giác với hành vi lợi dụng nhu cầu hỗ trợ pháp luật để thu tiền trái quy định. Dịch vụ trợ giúp pháp lý do Nhà nước cung cấp cho người đủ điều kiện được thực hiện miễn phí; người dân nên tìm kiếm thông tin từ cơ quan, tổ chức có thẩm quyền, tránh tin vào những lời quảng cáo không rõ nguồn gốc.

Trong quá trình tiếp cận chính sách, người dân có thể liên hệ Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước thuộc cơ quan tư pháp có thẩm quyền tại địa phương để được hướng dẫn. Khi chưa rõ về điều kiện, hồ sơ hoặc thủ tục, người dân nên hỏi trực tiếp cơ quan tiếp nhận thay vì tự suy đoán hoặc bỏ qua quyền lợi mà pháp luật quy định.

Từ ngày 01/01/2027, Luật số 05/2026/QH16 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý sẽ có hiệu lực. Những điều chỉnh về đối tượng và các quy định liên quan cần được cập nhật, phổ biến để người dân nắm bắt kịp thời. Việc xác định quyền được trợ giúp phải căn cứ vào văn bản có hiệu lực tại thời điểm giải quyết yêu cầu, bảo đảm thực hiện đúng chính sách và đúng quy định pháp luật.

Đối với xã Việt Yên, tỉnh Hưng Yên, tăng cường tuyên truyền về trợ giúp pháp lý là một trong những nội dung góp phần nâng cao hiểu biết pháp luật trong Nhân dân, thúc đẩy ý thức sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật. Mỗi người dân cần chủ động tìm hiểu thông tin chính thống, mạnh dạn yêu cầu hỗ trợ khi đủ điều kiện và tích cực tuyên truyền đến gia đình, cộng đồng về quyền được trợ giúp pháp lý miễn phí.

Chủ động tiếp cận trợ giúp pháp lý chính là chủ động bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bản thân, góp phần xây dựng cộng đồng đoàn kết, văn minh và xã hội thượng tôn pháp luật.