AI ĐƯỢC HƯỞNG CHÍNH SÁCH TRỢ GIÚP PHÁP LÝ MIỄN PHÍ? NHỮNG ĐIỀU NGƯỜI DÂN CẦN BIẾT

Trợ giúp pháp lý miễn phí là chính sách thiết thực giúp những người thuộc diện được hưởng chính sách có điều kiện tiếp cận dịch vụ pháp lý, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình. Tuy nhiên, không phải người dân nào cũng nắm rõ đối tượng, điều kiện và thủ tục để được trợ giúp pháp lý. Vì vậy, việc chủ động tìm hiểu các quy định của pháp luật có ý nghĩa quan trọng trong quá trình tiếp cận và thụ hưởng chính sách.

Theo Điều 7 Luật Trợ giúp pháp lý số 11/2017/QH14,  các nhóm người được trợ giúp pháp lý bao gồm người có công với cách mạng; người thuộc hộ nghèo; trẻ em; người dân tộc thiểu số cư trú tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn; người bị buộc tội từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi và người bị buộc tội thuộc hộ cận nghèo.

Bên cạnh đó, pháp luật còn quy định một số nhóm người có khó khăn về tài chính được hưởng chính sách trợ giúp pháp lý. Các nhóm này gồm thân nhân liệt sĩ và người có công nuôi dưỡng liệt sĩ khi còn nhỏ; người nhiễm chất độc da cam; người cao tuổi; người khuyết tật; người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi là bị hại trong vụ án hình sự; nạn nhân của bạo lực gia đình; nạn nhân của hành vi mua bán người và người nhiễm HIV.

Đối với các nhóm phải đáp ứng điều kiện về khó khăn tài chính, việc xác định đối tượng được hưởng cần căn cứ vào quy định pháp luật và giấy tờ chứng minh cụ thể. Do đó, người dân không nên chỉ dựa vào tên gọi hoặc hoàn cảnh chung để tự xác định mình đủ điều kiện, mà cần liên hệ cơ quan có thẩm quyền để được hướng dẫn.

Khi đủ điều kiện, người dân có thể được trợ giúp pháp lý thông qua việc tư vấn pháp luật, tham gia tố tụng hoặc đại diện ngoài tố tụng theo quy định. Nội dung hỗ trợ phụ thuộc vào tính chất vụ việc và điều kiện pháp luật áp dụng. Người được trợ giúp pháp lý có quyền yêu cầu cung cấp dịch vụ miễn phí, được bảo mật thông tin theo quy định và có trách nhiệm cung cấp trung thực các tài liệu, thông tin liên quan.

Để đề nghị trợ giúp pháp lý, người dân có thể liên hệ Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước thuộc cơ quan tư pháp có thẩm quyền tại địa phương. Hồ sơ thường cần có đơn yêu cầu trợ giúp pháp lý, giấy tờ chứng minh thuộc diện được trợ giúp và các tài liệu liên quan đến vụ việc theo hướng dẫn. Trường hợp chưa rõ về hồ sơ, người dân nên trao đổi trực tiếp với tổ chức thực hiện trợ giúp pháp lý để được hướng dẫn cụ thể.

Đáng chú ý, Luật số 05/2026/QH16 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý được ban hành ngày 23/4/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/01/2027. Luật sửa đổi có những điều chỉnh về đối tượng được trợ giúp pháp lý. Vì vậy, khi thực hiện thủ tục từ năm 2027, người dân cần đối chiếu quy định mới có hiệu lực tại thời điểm yêu cầu để xác định chính xác quyền lợi của mình.

Thông qua công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, xã Việt Yên, tỉnh Hưng Yên khuyến khích người dân chủ động tìm hiểu chính sách trợ giúp pháp lý, đặc biệt quan tâm đến người nghèo, trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật và các nhóm có hoàn cảnh khó khăn. Hiểu đúng đối tượng, nắm rõ thủ tục và liên hệ đúng cơ quan có thẩm quyền sẽ giúp người dân tiếp cận chính sách thuận lợi, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình theo quy định pháp luật.