Nhiều quy định mới về đăng ký doanh nghiệp, đăng ký hộ kinh doanh

Ngày 30/6/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp.

Nghị định quy định về hồ sơ, trình tự, thủ tục đăng ký doanh nghiệp; đăng ký và hoạt động của hộ kinh doanh; việc liên thông thủ tục đăng ký doanh nghiệp, đăng ký hộ kinh doanh; đăng ký qua mạng thông tin điện tử; cung cấp, khai thác, chia sẻ thông tin đăng ký doanh nghiệp, đăng ký hộ kinh doanh và trách nhiệm quản lý nhà nước của các cơ quan có thẩm quyền.

1. Đối tượng áp dụng

Nghị định áp dụng đối với tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài thực hiện đăng ký doanh nghiệp, đăng ký hộ kinh doanh theo pháp luật Việt Nam; doanh nghiệp, hộ kinh doanh; cơ quan đăng ký kinh doanh và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.

Theo Nghị định, đăng ký doanh nghiệp bao gồm đăng ký thành lập, đăng ký thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp, đăng ký hoạt động và thay đổi nội dung đăng ký hoạt động của chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh cùng các nghĩa vụ đăng ký, thông báo có liên quan.

Đối với hộ kinh doanh, đăng ký hộ kinh doanh bao gồm đăng ký nội dung đăng ký kinh doanh, đăng ký thuế khi thành lập, đăng ký thay đổi nội dung đăng ký hộ kinh doanh và các nghĩa vụ đăng ký khác.

2. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, xác thực điện tử

Nghị định quy định việc đăng ký doanh nghiệp, đăng ký hộ kinh doanh qua mạng thông tin điện tử, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số trong thực hiện thủ tục hành chính.

Hồ sơ điện tử có thể được lập dưới dạng thông điệp dữ liệu, văn bản điện tử định dạng PDF; cá nhân ký hồ sơ có thể sử dụng chữ ký số hoặc ký trên văn bản giấy và quét theo quy định.

Đáng chú ý, Nghị định quy định về xác thực điện tử đối với người nộp hồ sơ, người được ủy quyền thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp, đăng ký hộ kinh doanh thông qua hệ thống, nền tảng định danh và xác thực điện tử theo quy định.

3. Người đăng ký tự chịu trách nhiệm về tính chính xác của hồ sơ

Người thành lập doanh nghiệp hoặc doanh nghiệp có trách nhiệm tự kê khai hồ sơ và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính hợp pháp, trung thực, chính xác của các thông tin kê khai.

Cơ quan đăng ký kinh doanh chịu trách nhiệm về tính hợp lệ của hồ sơ, đồng thời không chịu trách nhiệm đối với những vi phạm pháp luật của doanh nghiệp hoặc người thành lập doanh nghiệp.

Nghị định cũng quy định doanh nghiệp không bắt buộc phải đóng dấu trong văn bản đề nghị đăng ký doanh nghiệp, biên bản họp, nghị quyết hoặc quyết định trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp.

4. Chỉ phải nộp 01 bộ hồ sơ đăng ký doanh nghiệp

Khi thực hiện thủ tục đăng ký doanh nghiệp, người thành lập doanh nghiệp hoặc doanh nghiệp nộp 01 bộ hồ sơ.

Cơ quan đăng ký kinh doanh không được yêu cầu người thành lập doanh nghiệp hoặc doanh nghiệp nộp nhiều hơn một bộ hồ sơ hoặc yêu cầu thêm các giấy tờ ngoài thành phần hồ sơ theo quy định của Luật Doanh nghiệp và Nghị định số 168/2025/NĐ-CP.

5. Tăng cường khai thác dữ liệu dân cư trong đăng ký doanh nghiệp

Trường hợp cá nhân đã có số định danh cá nhân, thông tin cá nhân được kê khai trong hồ sơ đăng ký doanh nghiệp sẽ được đối chiếu với thông tin được lưu giữ tại Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Trường hợp thông tin không thống nhất, cá nhân có trách nhiệm cập nhật, điều chỉnh để bảo đảm thông tin chính xác, thống nhất.

Quy định này góp phần tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu, hạn chế việc phải cung cấp lại những thông tin đã có trong các cơ sở dữ liệu của Nhà nước.

6. Phân định rõ cơ quan đăng ký kinh doanh cấp tỉnh và cấp xã

Một nội dung đáng chú ý của Nghị định là quy định cơ quan đăng ký kinh doanh được tổ chức ở cấp tỉnh và cấp xã.

Ở cấp xã, Phòng Kinh tế đối với xã, đặc khu hoặc Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị đối với phường và đặc khu Phú Quốc thuộc UBND cấp xã là Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã.

Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã có nhiệm vụ tiếp nhận hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh; xem xét tính hợp lệ; cấp hoặc từ chối cấp đăng ký hộ kinh doanh; hướng dẫn hộ kinh doanh về hồ sơ, trình tự, thủ tục và thực hiện các nhiệm vụ quản lý, cập nhật, số hóa dữ liệu đăng ký hộ kinh doanh theo quy định.

Đồng thời, UBND cấp xã có trách nhiệm thực hiện quản lý nhà nước về đăng ký hộ kinh doanh theo thẩm quyền, thực hiện các giải pháp phát triển hộ kinh doanh trong chương trình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương; chỉ đạo cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã thực hiện nhiệm vụ theo quy định.

7. Quy định về chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp

Nghị định quy định tiêu chí xác định chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp. Theo đó, cá nhân sở hữu trực tiếp hoặc gián tiếp từ 25% vốn điều lệ hoặc 25% tổng số cổ phần có quyền biểu quyết trở lên thuộc một trong các trường hợp được xác định theo quy định tại Nghị định.

Doanh nghiệp có trách nhiệm kê khai, thông báo thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi theo quy định và lưu giữ danh sách chủ sở hữu hưởng lợi dưới hình thức văn bản giấy hoặc văn bản điện tử.

8. Tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu

Nghị định quy định việc kết nối, chia sẻ thông tin giữa Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp với các cơ sở dữ liệu và hệ thống thông tin có liên quan.

Các thông tin được chia sẻ có thể bao gồm thông tin về đăng ký doanh nghiệp, thuế, lao động, bảo hiểm xã hội, đầu tư, công nghệ, chuyển đổi số, sở hữu trí tuệ, đổi mới sáng tạo và các thông tin khác theo quy định. Việc chia sẻ thông tin phải bảo đảm tính chính xác, đúng mục đích, bảo mật, an ninh và an toàn thông tin.

9. Người dân, doanh nghiệp cần lưu ý

Để thực hiện đúng các quy định về đăng ký doanh nghiệp, đăng ký hộ kinh doanh, tổ chức, cá nhân cần:

• Chủ động tìm hiểu quy định pháp luật trước khi thành lập doanh nghiệp, hộ kinh doanh.
• Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, chính xác theo quy định.
• Chịu trách nhiệm về tính hợp pháp, trung thực và chính xác của thông tin kê khai.
• Chủ động cập nhật thông tin khi có thay đổi.
• Thực hiện các nghĩa vụ đăng ký, thông báo theo quy định.
• Tận dụng hình thức đăng ký qua mạng và các phương thức xác thực điện tử khi đủ điều kiện.
• Đối với hộ kinh doanh, liên hệ Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã để được hướng dẫn về hồ sơ, trình tự và thủ tục theo quy định.

Việc thực hiện đúng các quy định của Nghị định số 168/2025/NĐ-CP góp phần bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, hộ kinh doanh; nâng cao tính minh bạch trong đăng ký kinh doanh và tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước.

UBND xã Việt Yên đề nghị các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp và hộ kinh doanh trên địa bàn chủ động nghiên cứu, thực hiện đúng các quy định của pháp luật về đăng ký doanh nghiệp, đăng ký hộ kinh doanh.

Nghị định số 168/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 của Chính phủ về đăng ký doanh nghiệp là văn bản quan trọng cần được các tổ chức, cá nhân có liên quan nghiên cứu, thực hiện đầy đủ trong quá trình đăng ký và hoạt động sản xuất, kinh doanh.